Trí tuệ nhân tạo đã chuyển từ xu hướng tương lai sang hạ tầng cạnh tranh cốt lõi của ngành logistics — buộc doanh nghiệp Việt Nam phải có lộ trình triển khai phù hợp để giữ vị trí trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
AI là giải pháp bắt buộc
Theo dẫn liệu McKinsey, AI có thể giảm chi phí logistics 15%, hạ tồn kho 35% và nâng mức dịch vụ tới 65%. Tại Việt Nam, J&T Express, Viettel Post (auto-routing giao chặng cuối, cảnh báo tắc đường) và YCH Việt Nam đã đưa AI vào vận hành. Ngành logistics Việt Nam tăng trưởng 14–16% mỗi năm, mở rộng dư địa ứng dụng công nghệ.
Các doanh nghiệp đi đầu thế giới như Amazon đã làm chủ năng lực dự báo nhu cầu và điều hành dựa trên dữ liệu thời gian thực. Khoảng cách với nhóm dẫn đầu khiến AI trở thành điều kiện sinh tồn chứ không còn là lợi thế tùy chọn.
Cần bắt đầu ngay với lộ trình phù hợp
Lộ trình ba bước được khuyến nghị: (1) chuẩn hóa và số hóa dữ liệu vận hành; (2) thử nghiệm ở quy mô nhỏ với cửa sổ đo KPI 90 ngày; (3) thiết lập quản trị về bảo mật, đạo đức và rủi ro. Các rào cản chính gồm dữ liệu phân mảnh giữa các bộ phận, phụ thuộc thao tác thủ công trên Excel và email, thiếu nhân lực có kỹ năng và hệ thống cũ khó tích hợp.
Mục tiêu chính sách: 100% doanh nghiệp logistics chuyển đổi số trước 2035 và giảm chi phí logistics xuống còn 10–12% GDP. Các chuyên gia tham gia gồm PGS.TS Nguyễn Thanh Chương (VALOMA), PGS.TS Nguyễn Bình Minh (Đại học Bách khoa Hà Nội), ông Nguyễn Tiến Đồng (Giám đốc CMC AI), bà Phạm Khánh Linh (CEO FreightPilot.Ai) và ông Vũ Hoàng Nam (DTK Logistics).
Nguồn: VnEconomy – Áp lực làm chủ công nghệ AI trong cuộc đua nâng cao năng lực cạnh tranh ngành logistics.
